Budowa zęba – warstwy i ich rola

Każdy ząb składa się z korony widocznej w jamie ustnej oraz korzenia/korzeni zakotwiczonych w kości. W przekroju wyróżniamy cztery główne warstwy oraz aparaty utrzymujące:

• Szkliwo – najtwardsza substancja w organizmie. Chroni ząb przed kwasami i ścieraniem. Ubytki szkliwa leczy się wypełnieniami kompozytowymi lub mikroinwazyjnymi technikami.
• Zębina – elastyczna warstwa pod szkliwem. Odsłonięta daje nadwrażliwość; pomocne bywa leczenie nadwrażliwości.
• Miazga – żywa tkanka z nerwami i naczyniami. Głębokie zakażenie wymaga leczenia kanałowego pod mikroskopem.
• Cement korzeniowy – pokrywa korzeń. Z nim współpracuje ozębna i kość wyrostka, odpowiadające za amortyzację sił żucia.

Stan tkanek przyzębia ocenia i leczy periodontolog. Nieprawidłowo leczone zapalenia dziąseł mogą prowadzić do utraty tkanek podporowych.

Rodzaje uzębienia: mleczne i stałe

W życiu człowieka pojawiają się dwa zasadnicze zestawy zębów:

• Uzębienie mleczne – 20 zębów, zwykle od 6. miesiąca do 3. roku życia. W tym czasie warto korzystać z wizyty adaptacyjnej i regularnej stomatologii dziecięcej.
• Uzębienie stałe – 28 zębów + do 4 ósemek. Pierwsze zęby stałe to „szóstki” około 6. roku życia.

W okresie wymiany pomocna jest ocena ortodontyczna – sprawdzamy zgryz, miejsce dla zębów i nawyki. Umów konsultację ortodontyczną.

Typy zębów i ich funkcje

Siekacze

Służą do odgryzania i cięcia. U dorosłych są to cztery siekacze górne i cztery dolne. Wady ustawienia wymagają terapii w ortodoncji; w strefie estetycznej stosujemy też bonding lub licówki.

Kły

Najdłuższe i najsilniejsze zęby w łuku. Stabilizują prowadzenie kłowe. Ich nieprawidłowe położenie bywa korygowane aparatem stałym (estetycznym lub metalowym) albo przezroczystymi alignerami.

Przedtrzonowce

Pomagają w rozdrabnianiu i utrzymują wysokość zwarcia. U dorosłych występuje ich osiem. Często są filarami dla mostów adhezyjnych i koron.

Trzonowce

Największe zęby, kluczowe dla mielenia pokarmu. U dzieci pojawiają się także „mleczne” trzonowce. U dorosłych trzonowce często wymagają odbudów po leczeniu kanałowym, np. endokoroną lub koroną porcelanową.

Zęby trzonowe w szczęce i żuchwie – co warto wiedzieć (i dlaczego tak często się psują)

Gdy ktoś pyta o „zęby trzonowe”, zwykle ma na myśli zęby, które pracują najciężej podczas żucia. To one biorą na siebie największe obciążenia,
dlatego są narażone na pęknięcia, starcie, próchnicę bruzd oraz powikłania po rozległych wypełnieniach. W praktyce ważne są też różnice między
zębami trzonowymi w szczęce i w żuchwie.

• Liczba korzeni – trzonowce w szczęce częściej mają więcej korzeni (typowo trzy), a trzonowce w żuchwie zwykle dwa. To wpływa na trudność leczenia kanałowego,
  bo kanałów może być więcej (także dodatkowych i trudnych do znalezienia).
• Bruzdy i powierzchnie żujące – głębokie bruzdy to „magnes” na płytkę i próchnicę. Dlatego tak ważny jest przegląd stomatologiczny,
  a u dzieci – lakowanie.
• Siły żucia i bruksizm – jeśli zaciskasz zęby lub zgrzytasz, trzonowce dostają „pełną dawkę” przeciążeń. Wtedy sens ma ochrona szkliwa szyną relaksacyjną.
• Dlaczego leczenie trzonowców bywa bardziej złożone – trzonowce często mają zakrzywione, wąskie kanały. W trudnych przypadkach kluczowe jest
  leczenie kanałowe pod mikroskopem i odpowiednia diagnostyka (czasem CBCT).
• Odbudowa po endo – po leczeniu kanałowym trzonowiec powinien być wzmocniony. Najczęściej rozważamy endokoronę albo koronę,
  zależnie od tego, ile tkanek zęba zostało.

Jeśli czujesz ból przy nagryzaniu, masz „dziurę” w zębie trzonowym albo wraca stan zapalny po leczeniu – nie czekaj. Im wcześniej zrobimy diagnostykę,
tym większa szansa na leczenie zachowawcze zamiast eskalacji do powikłań.

Ósemki (zęby mądrości)

Wyrzynają się zwykle między 17. a 21. rokiem życia i nierzadko są zatrzymane. Powodują ból, stany zapalne i stłoczenia. Rozwiązaniem bywa chirurgiczne usunięcie ósemek
po diagnostyce (OPG lub CBCT).

Wymiana zębów w trakcie życia

Najpierw pojawiają się trzonowce „szóstki”, potem siekacze dolne, następnie górne i kolejne zęby stałe. Ostatnie etapy to „siódemki” i ewentualne ósemki. Do ok. 12-14 roku życia większość dzieci ma komplet 28 zębów.

Objawy wymiany to m.in. rozchwianie mleczaków, przejściowa asymetria uśmiechu, delikatne dolegliwości bólowe. W razie niepokoju zapraszamy do dentysty dziecięcego. Po leczeniu ortodontycznym utrzymujemy wynik retainerem stałym.

Diagnostyka RTG i CBCT

Zdjęcia punktowe pomagają precyzyjnie ocenić próchnicę i leczenie kanałowe (RTG punktowe, endo 5×5).
Przy planowaniu ekstrakcji, implantów i ocenie zmian okołowierzchołkowych wykonujemy pantomogram oraz tomografię CBCT.

Najczęstsze problemy i leczenie

Próchnica

Początkowo daje białe plamy kredowe; później powstaje ubytek. Leczymy minimalnie inwazyjnie, a większe zmiany odbudowujemy wypełnieniem kompozytowym.
W profilaktyce pomaga fluoryzacja oraz u dzieci lakowanie.

Zapalenie miazgi i ropień

Silny ból, tkliwość na nagryzanie, czasem „bąbel” na dziąśle. Konieczne jest leczenie kanałowe,
a w ostrych stanach bywa potrzebne nacięcie ropnia. Trudne przypadki leczymy re-endo: powtórne leczenie kanałowe.

Urazy, pęknięcia, duże ubytki

W zależności od rozległości stosujemy bonding, inlay/onlay, korony lub endokorony.
Po endo w zębach z dużą utratą tkanek stabilizujemy wkładem: wkład koronowo-korzeniowy.

Choroby dziąseł i przyzębia

Krwawienie, obrzęk, nieświeży oddech i cofanie się dziąseł wymagają kompleksu: profesjonalna higienizacja – instruktaż – ewentualnie kiretaż i opieka periodontologa.

Ósemki

Przewlekłe stany zapalne kaptura dziąsłowego, stłoczenia lub próchnica ósemki bywają wskazaniem do zabiegu. Sprawdź: usuwanie ósemek.

Higiena i profilaktyka

• Profesjonalna higienizacja co 6 miesięcy (skaling, piaskowanie, polerowanie).
• Domowa higiena: szczotkowanie 2x dziennie, nitkowanie/irygator. Wrażliwe zęby – płukanki zgodne z zaleceniem.
• Dzieci: lakowanie bruzd, fluoryzacja, kontrola pedodontyczna.
• Bruksizm: ochrona szkliwa szyną relaksacyjną.

Braki zębowe i odbudowy

Brak pojedynczego zęba można uzupełnić na kilka sposobów:

• Implant z koroną – rozwiązanie niezależne od zębów sąsiednich.
• Most adhezyjny – minimalnie inwazyjny, często tymczasowo-docelowy w odcinku przednim.
• Protetyka ruchoma i stała:
  protezy tymczasowe,
  szkieletowe
  lub rozwiązania z implantami, np. proteza na implantach oraz
  mosty na implantach.

Przed planowaniem odbudowy wykonujemy diagnostykę obrazową: OPG, CBCT. Sprawdź cennik.

Umów wizytę lub zapytaj o plan leczenia

Sprawdź aktualny cennik i kontakt.

Dojazd – jak nas znaleźć?

Pro EndoDentica, ul. Rąbieńska 129, 94-244 Łódź.
Jesteśmy tuż przy przystanku linii miejskiej nr 6, w rejonie skrzyżowania Szczecińska x Rąbieńska, blisko zjazdu z S14. Na miejscu bezpłatny parking.

FAQ – najczęstsze pytania